cổ sử
Định nghĩa
- Danh từ:
- Lịch sử thời cổ đại: "cổ sử" chỉ toàn bộ các sự kiện, biến cố, và quá trình phát triển của xã hội loài người trong thời kỳ cổ đại, trước thời trung đại. Đây là một lĩnh vực nghiên cứu lịch sử tập trung vào các nền văn minh sơ khai như Ai Cập, Hy Lạp, La Mã, Trung Hoa, Ấn Độ.
- Sách vở, tài liệu ghi chép về thời cổ đại: "cổ sử" cũng có thể dùng để chỉ các tác phẩm viết về lịch sử thời kỳ này.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Cổ sử Hy Lạp ghi lại những câu chuyện về các vị thần và anh hùng. (Lịch sử thời cổ đại của Hy Lạp chứa đựng các truyền thuyết thần thoại và anh hùng ca.)
- Ông ấy là chuyên gia nghiên cứu cổ sử Trung Quốc. (Ông ấy là nhà nghiên cứu lịch sử Trung Quốc thời cổ đại.)
- Cuốn sách này tổng hợp tinh hoa cổ sử Việt Nam. (Cuốn sách này tập hợp những kiến thức lịch sử cổ đại của Việt Nam.)
Các cách sử dụng nâng cao
"nghiên cứu cổ sử": hoạt động tìm hiểu, phân tích lịch sử thời cổ đại.
- Viện nghiên cứu cổ sử đã công bố nhiều phát hiện khảo cổ quan trọng. (Viện nghiên cứu lịch sử cổ đại đã đưa ra nhiều phát hiện khảo cổ có giá trị.)
"cổ sử thành văn": các ghi chép lịch sử cổ đại được lưu truyền bằng chữ viết.
- Cổ sử thành văn của Ấn Độ bao gồm kinh Vệ Đà và sử thi Mahabharata. (Các văn bản lịch sử cổ đại của Ấn Độ gồm kinh Vệ Đà và sử thi Mahabharata.)
Biến thể và từ gần giống
Cổ đại (tính từ): chỉ thời kỳ xa xưa, trước thời trung đại.
- Kiến trúc cổ đại Hy Lạp rất tinh xảo. (Kiến trúc thời cổ đại của Hy Lạp rất tinh vi và đẹp mắt.)
Sử học (danh từ): khoa học nghiên cứu về lịch sử nói chung.
- Sử học cổ điển thường tập trung vào các sự kiện chính trị và quân sự. (Khoa học lịch sử cổ điển thường chú trọng đến các sự kiện chính trị và quân sự.)
Từ đồng nghĩa
- Lịch sử cổ đại: cụm từ đồng nghĩa hoàn toàn, chỉ lịch sử thời cổ.
- Thượng cổ sử: một thuật ngữ hẹp hơn, chỉ lịch sử thời kỳ rất xa xưa, trước khi có chữ viết.
Thành ngữ liên quan
- Cổ sử kim truyền: chuyện xưa còn truyền lại đến nay.
- Câu chuyện về nàng Mị Châu là một cổ sử kim truyền của dân tộc. (Câu chuyện về nàng Mị Châu là một chuyện xưa còn được lưu truyền đến ngày nay của dân tộc.)